روکش دندان

روکش

آماده سازی دندان پس از روکش  کردن

روکش یک جلد شبیه دندانی است که بسیار آسیب دیده یا پوسیده است. بسیاری از مردم آن را کلاهک می نامند.

روکش ها ممکن است به دلایل متعددی گذاشته شود. معمولا دندان شکسته شده یا به دلیل پوسیدگی آسیب بسیاری دیده است. در نتیجه، پر کردن برای دندان مناسب نبوده و آن را به اندازه کافی قدرتمند نخواهد ساخت. یک روکش میتواند بخشهای یک دندان ترک خورده را کنار یکدیگر نگه دارد و همچنین میتواند برای نگه داشتن یک پل در محل مورد استفاده قرار بگیرد. روکشها را میتوان برای بهتر ساختن ظاهر دندانها نیز مورد استفاده قرار داد.  همچنین ممکن است برای پوشش دندانهای بدرنگ یا بدشکل گذاشته شوند.

روکش ها را می توان خیلی سریع (پیش ساخته) یا به صورت سفارشی در آزمایشگاه ساخت. روکشهای پیش ساخته از پلاستیک یا فولاد ضدزنگ ساخته میشوند و میتوانند به صورت موقت و تا زمانی استفاده شوند که روکش دائمی آماده شود.

روکشها از مواد زیر ساخته میشوند:

•        تمام فلز

•        زیرکونیوم

•        پورسلین ذوب شده به فلز (PFM)

•        پورسلین ذوب شده به زیرکونیوم

•        تمام سرامیک

فلزات شامل آلیاژ طلا، سایر آلیاژها (پالادیوم) یا یک آلیاژ پایه فلز (نیکل یا کروم) هستند. روکشهای تمام فلز یا PFM نسبت به روکشهای سرامیک گزینه‌های بهتر و مستحکمتری برای دندانهای عقب هستند. روکشهای تمام سرامیک و PFM همرنگ دندانهای طبیعی شما هستند و بسیار به دندانهای طبیعی شبیه هستند.

تمامی روکش ها دارای مزایا و معایبی هستند. اکلوژن (چگونگی ردیف شدن دندانهایتان) و اینکه شما دندان قروچه میکنید یا خیر تعیین میکنند که چه نوع روکشی برای دندانهای شما مناسب است. انتخاب نهایی به عهده شما و دندانپزشکتان است.

روکش ها معمولا حداقل به مدت 7 سال طول می کشند. در بسیاری از موارد ممکن است زمان بیشتری حتی تا 40 سال یا بیشتر نیز دوام بیاورند. در بسیاری از موارد روکش خوب است اما دندان زیر آن دچار پوسیدگی شده است. بنابراین حفظ بهداشت مناسب دهان و دندان از قبیل مسواک زدن و استفاده از نخ دندان به طول عمر بیشتر روکش شما کمک میکند.

آماده سازی دندان

اگر به یک روکش نیاز دارید، ممکن است به اندودنتیک یا درمان روت کانال نیز احتیاج داشته باشید. تمام کسانی که به روکش نیاز دارند، به درمان روت کانال نیاز نخواهند داشت. درمان روت کانال در صورتی الزامی است که پوسیدگی عمیق بوده و به پالپ دندان رسیده باشد، یعنی جایی که عصب دندان قرار دارد.

قبل از قرار دادن روکش، اگر بخش زیادی از دندان باقی نمانده، دندانپزشکتان ممکن است فونداسیونی برای پشتیبانی از آن بسازد. اگر بخشهای زیادی از دندان پوسیده، آسیب دیده یا از دست رفته باشند، به فونداسیون نیاز خواهد بود. اگر پس از درمان روت کانال میخواهید روکش بگذارید، احتمالا دندانپزشکتان یک فوندانسیون پست و کور (post-and-core foundation) قرار دهد.

برای قرار دادن یک روکش، دندانپزشک دندان شما را خواهد سایید تا فضا برای روکش آماده شود. اگر میخواهید یک روکش تمام فلز داشته باشید، بخش کمتری از دندان باید برداشته شود زیرا این روکشها را میتوان نازکتر از روکشهای PFM یا سرامیک ساخت.

پس از ساییدن دندان، دو راه برای ساخت یک روکش دائمی وجود دارد. اغلب روکشها به دو جلسه کار نیاز دارند. در جلسه نخست یک روکش موقت روی دندانهایتان گذاشته میشود تا زمانی که روکشهای دائمی آماده شوند. برخی دندانپزشکان دستگاهی دارند که روکش را در یک جلسه آماده میکند.

با روش سنتی در خصوص ساخت یک روکش، دندانپزشکتان ابتدا از یک تکه نخ استفاده خواهد کرد تا لثه را از دندان کنار بزند. سپس با استفاده از یک ماده لاستیک مانند از دندانها قالبگیری میکند. ماده قالبگیری به مدت پنج دقیقه روی دندانها قرار داده میشود. سپس برداشته میشود. برخی دندانپزشکان اکنون این روش سنتی را کنار گذاشته و از فناوری دیجیتال برای قالبگیری استفاده میکنند

دندانپزشکتان از دندانهای بالا و پایین دندانی که قرار است روکش شود نیز قالبگیری خواهد کرد تا مطمئن شود که روکش با گاز زدن طبیعی دندانهایتان مطابقت دارد.

قالب ها به آزمایشگاهی فرستاده میشوند که روکش ساخته میشود. در طول این مدت، شما یک روکش موقت استفاده میکنید. این روکشها معمولا از پلاستیک ساخته میشوند و ممکن است از قبل در آزمایشگاه یا در طول جلسه آماده سازی توسط دندانپزشکتان ساخته شوند. سپس دندانپزشک روکش موقت را با دندانتان اندازه میسازد.

این روکشها قرار نیست مدت زیادی روی دندان باقی بمانند. با اینحال در برخی موارد یک روکش موقت میتواند به مدت یکسال یا حتی بیشتر باقی بماند. اگر قرار باشد که مدت بیشتری روی دندان باقی بماند، یک روکش پلاستیک ساخته شده در آزمایشگاه بهترین گزینه خواهد بود زیرا از یک روکش پلاستیک موقت ساخته شده توسط دندانپزشک محکمتر و مداومتر است.

سمان موقت برای نگاه داشتن این روکش در محل مورد استفاده قرار میگیرد. این یک سمان ویژه است که ضعیف و کم توان تعبیه شده و دندانپزشک را قادر میسازد به آسانی روکش دندان را برداشته و روکشهای دائمی را جایگزین آن نماید.

در جلسه دوم، دندانپزشک روکش موقت را برداشته و روکش دائمی را تست خواهد کرد. برخی اوقات قبل از قرار دادن روکشها ممکن است آنها به جلا یا صیقل بیشتر یا اصلاحات بیشتری نیاز داشته باشند. هنگامیکه روکش آماده شد، به صورت دائمی روی دندان شما چسبیده میشود.

اگر دندانپزشکتان یک دستگاه Cerac یا CAD-CAM داشته باشد، میتواند روکش را در یک جلسه بسازد. نخست یک تصویر سه بعدی از دندان آماده شده به دستگاه داده میشود. سپس کامپیوتر، روکش را از یک بلوک پورسلین میسازد. دندانپزشک روکش را در همان جلسه روی دندان قرار میدهد.

 

پس از روکش کردن

پس از قرار دادن روکش نباید احساس ناراحتی یا حساسیت کنید. با اینحال اگر دندانتان درمان روت کانال نشده باشد، هنوز دارای عصب بوده و در نتیجه ممکن است موقتا نسبت به سرما حساسیت داشته باشید. اگر هنگام گاز زدن احساس درد یا حساسیت داشتید، با دندانپزشکتان تماس بگیرید. معمولا به این معناست که روکش بسیار بلند است و هنگامیکه گاز میزنید، ابتدا به روکش ضربه میخورد. روکش باید تنظیم شود که کار آسانی است.

اگر به دقت در آینه نگاه کنید، و به ویژه اگر یک روکش PFM داشته باشید ممکن است متوجه یک خط نازک تیره در نزدیکی خط لثه دندان شوید. این خط تیره، فلز داخل روکش است. تا زمانیکه این خط در دندانهای جلویی شما مشاهده نشود باعث نگرانی نیست. یک روکش تمام پورسلین بدون پایه فلزی را میتوان جایگزین این روکش کرد.

یک دندان روکش شده به جز خط لثه در مقابل پوسیدگی در امان است. اگر در معرض خطر بالای پوسیدگی قرار دارید، دندانپزشکتان میتواند یک ژل حاوی فلوراید زیاد برایتان تجویز کند تا هر شب آن را مصرف کنید. روکش در مقابل بیماریهای لثه از دندانتان محافظت نمیکند. باید هرروز دندانتان را دوبار مسواک زده و از نخ دندان استفاده کنید.

روکش ها به ویژه روکش های تمام پورسلین ممکن است ترک برداشته شود که برخی اوقات میتوان آنها را در دهان ترمیم کرد. دندانپزشکتان پورسلین را با یک عامل ویژه، اِچ خواهد کرد و سپس از یک کامپوزیت رزین برای تثبیت روکش  استفاده خواهد کرد. ترمیم پورسلین اغلب مدت زیادی طول نمیکشد. اگر ترکهای زیادی وجود داشت ممکن است مجبور شوید روکش را تعویض نمایید.

اگر روکش به خوبی با دندان آماده شده تناسب نداشته باشد، این امکان وجود دارد که سمان زیر روکش از بین رفته باشد. بااینحال، روکش همان لحظه نخواهد افتاد. در این شرایط، باکتریها نشت خواهند کرد و باعث پوسیدگی خواهند شد. اگر هنگام جویدن احساس میکنید که روکشتان شل شده است، یا اگر یک بوی غیرطبیعی در اطراف دندانتان احساس میکنید، آن را با دندانپزشکتان درمیان بگذارید. دندانپزشک روکشتان را در جلسات متعددی معاینه خواهد کرد.

برخی اوقات نیز روکش ها می افتند که دلیل آن میتواند از بین رفتن سمان یا یک تطابق نامناسب باشد. اگر این اتفاق رخ داد، روکش را در یک کیسه پلاستیکی ایمن زیپ دار قرار دهید و آن را به نزد دندانپزشک ببرید. غالبا باید یک روکش جدید جایگزین آن شود و روکش قدیمی را میتوان به عنوان یک روکش موقت مورد استفاده قرار داد.

اگر احساس ناراحتی نمی کنید یا ظاهرتان تحت تاثیر قرار نگرفته است، سعی نکنید که خودتان روکش را در جای آن قرار دهید. اگر لازم دانستید که روکش را سر جایش قرار دهید، ابتدا داخل آن را به خوبی تمیز کنید. برای کندن و برداشتن تمامی سمانها یا باقیمانده‌هایی که به روکش چسبیده‌اند از یک خلال دندان استفاده کنید. با یک گوش پاک کن مرطوب میتوانید فرایند پاکسازی را تکمیل کنید. می توانید با استفاده از چسب دندان یک سمان موقت، روکش را موقتا در جای خود قرار دهید. به سرعت با دندانپزشکتان تماس گرفته و سعی کنید برای روز آینده یک جلسه ملاقات ترتیب دهید.

اگر دور از منزل هستید، به دنبال دندانپزشکی در همان حوالی بگردید تا بتواند مشکل را برطرف سازد.